Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2006

Το ER εξακολουθώ να το σιχαίνομαι

Καταρχάς να ξεκαθαρίσω πως ιατρικές σπουδές ΔΕΝ υπάρχουν στο βιογραφικό μου ούτε για δείγμα. Επομένως μη βαράτε για τυχόν ανακρίβειες. Από μνήμης μόνο και με λίγη διαδικτυακή έρευνα - ό,τι κατάφερα να ξεθάψω - είπα να γράψω για τα θεόκουφα που παρακολούθησα τις προάλλες σε μία εκπομπή με τίτλο 'Medical Incredibles'. Εμπρός μαρς (...αριανέ δηλαδής).

Progeria
(Hutchinson-Gilford Progeria Syndrome - HGPS) ή αλλιώς "πρόωρα γηρατειά" είναι μία παν-σπάνια γενετική ασθένεια, η οποία έχει πιστοποιηθεί σε περίπου 100 περιπτώσεις τα τελευταία 100 χρόνια, παγκοσμίως.
Ένα παιδί που πάσχει από HGPS, έχει υποστεί μετάλλαξη σ'ένα και μόνο γονίδιο (το LMNA για τα πρακτικά), το οποίο είναι υπεύθυνο για τη συντήρηση του καλύμματος που συγκρατεί τον πυρήνα των κυττάρων. Εφ'όσον το γονίδιο αυτό δεν πάρει τη "σωστή τιμή" (δεν αρχικοποιηθεί σωστά), κλάφτα χαράλαμπε. Το παιδί μεγαλώνει σωματικά με ρυθμό 10-πλάσιο του κανονικού, ενώ πνευματικά δεν παύει να είναι... παιδί. Σκεφτείτε ένα 5-χρονο με 4 ελαφρά εγκεφαλικά επεισόδια. Ο μέσος όρος ηλικίας που του αναλογεί είναι 13 έτη, ενώ η αιτία για το θάνατό του θα είναι η προσβολή της γηρασμένης του καρδιάς, μόλις φτάσει την εφηβεία.



Lymphedema (κάτι σε "λυμφοοίδημα" να υποθέσω; - αδόκιμος ο όρος) είναι μία κατάσταση που συναντάται συχνά και κάποιες φορές μπορεί να παραμείνει χρόνια. Λόγω 'κλειδώματος' των αγγείων του λυμφατικού συστήματος, το λυμφατικό υγρό (ένα διαυγές υγρό μέσα στο οποίο ταξιδεύουν τα λευκά αιμοσφαίρια... τώρα θυμήθηκα το απίστευτο παιδικό που έβλεπα όντας πολύ νιάνιαρο) εγκλωβίζεται στους ιστούς. Το αποτέλεσμα είναι ο ασθενής να εμφανίζει σο-βα-ρό-τα-το πρήξιμο στο σημείο του σώματός του (συνήθως άκρα), όπου έχει προκύψει αυτό το 'κλείδωμα'. Η περίπτωση που παρουσίασε η εκπομπή αφορούσε έναν άνδρα, ο οποίος εξ αιτίας ενός ...πρηξίματος, έφτασε να κουβαλάει στο ένα του πόδι βάρος 113 κιλών. Επειδή δεν είναι και το πιο χάρμα θέαμα, όποιος αναλαμβάνει την ευθύνη του κλικ-αρίσματός του (ή όταν ανακάλυψε το rotten, βρήκε την παιδική του χαρά), ας πατήσει εδώ για 2-3 στιγμιότυπα.

Sleep disorders (αυτό είναι εύκολο) διαταραχές ύπνου υπάρχουν πολλές. Δύο από τις πιο περίεργες και ιδιαιτέρως επικίνδυνες είναι η υπνοβασία και η ναρκοληψία.
• Υπνοβασία: Τι το επικίνδυνο μπορεί να προκαλέσει η υπνοβασία; Πέρα από το κουτο
ύλημα του υπνοβάτη σε τοίχο ή κολόνα; (Βαθιά αναπνοή...) να σηκωθεί από το κρεβάτι, να πάρει τα κλειδιά τού αυτοκινήτου, να βγει από το σπίτι, να βάλει μπρος το αυτοκίνητο, να πεταχτεί μέχρι τα πεθερικά του και να τους δείξει πόσο τους συμπαθεί με τη βοήθεια ενός λοστού. Ο Kenneth James Parks αθωώθηκε για τη δολοφονία της πεθεράς του και το σοβαρό τραυματισμό του πεθερού του που διέπραξε το 1987, διότι οι πράξεις του αυτές αποδείχτηκαν μη συνειδητές. Τι θέλει να πεί ο ποιητής; Όταν κατά τη διάρκεια του ύπνου ο οργανισμός περάσει στο επίπεδο R.E.M., ο εγκέφαλος εκκρίνει χημικές ουσίες που παραλύουν τους μύες. Ε στους υπνοβάτες αυτό το βήμα παραλείπεται, γι'αυτό και αρχίζουν τις βόλτες ενόσω κοιμούνται. Κι επειδή είναι κοιμισμένοι στην κυριολεξία, αδυνατούν να διακρίνουν την πραγματικότητα από τη φαντασία.Ναρκοληψία: Όσο για τη ναρκοληψία, το άτομο τη στιγμή που γέλα, θυμώνει, χαίρεται, φοβάται, με άλλα λόγια όταν έχει κάποια έντονη συναισθηματική αντίδραση, αυτομάτως μεταβαίνει σε κατάσταση ύπνου. Ένα παιδάκι χοροπηδά ανάμεσα στα παιχνίδια του και σε κλάσματα δευτερολέπτου σωριάζεται σα μαριονέτα που της χαρίστηκαν τα νήματα με το πάτημα ενός διακόπτη. Ο ναρκοληπτικός όχι μόνο μπορεί να χτυπήσει πάνω σε οτιδήποτε, μπορεί να πέσει κι απ'οπουδήποτε στα καλά καθούμενα.
(Ένα τεστ για την αγαπημένη στάση ύπνου που βολεύει τον καθένα.)



Για το τέλος άφησα τον εσωτερικό αποκεφαλισμό του Ricky Barker. Ας το πάρω από την αρχή. Στα 13 του ενώ ποδηλατούσε, χτυπήθηκε από διερχόμενο αυτοκίνητο. Για δύο λεπτά (μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο στο σημείο του ατυχήματος) ο Ricky δεν ανέπνεε. Αυτό που παρατήρησαν οι τραυματιοφορείς όταν προσπάθησαν να τον μετακινήσουν, ήταν μία περίεργη κλίση και τάση για άλλες περίεργες κλίσεις που έδειχνε το κεφάλι του αγοριού. (Εντελώς χοντρά χοντρά...) το κρανίο συνδεέται με τη σπονδυλική στήλη. Ο εγκέφαλος που βρίσκεται στο εσωτερικό του κρανίου συνδέεται με το νωτιαίο μυελό που πάει πακέτο με τη ραχοκοκκαλιά. Με το χτύπημα που δέχθηκε ο Ricky, έσπασε ο σύνδεσμος μεταξύ του κρανίου και της σπονδυλικής του στήλης. Το 'μα είναι δυνατόν; - κι όμως είναι' της υπόθεσης είναι πως το παιδί δεν έμεινε παράλυτο, όπως πίστευαν οι γιατροί, παρομοιάζοντας το περιστατικό με το ατύχημα του Christopher Reeve. Διότι η σύνδεση μεταξύ εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού παρέμεινε ανέπαφη καθ'όλη τη διάρκεια του γολγοθά, από τη στιγμή του ατυχήματος, μέχρι τη λήξη της εγχείρησης για την εγκατάσταση ειδικών μεταλλικών συνδέσμων στον αυχένα του Ricky.

Και ζήσαν (ζουν) αυτοί δύσκολα κι εμείς τυχερότερα.

Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2006

Η άλλη γιαγιά

Κι αφού φύγανε οι βιολογικές γιαγιάδες, ας αφηγηθούμε την ιστορία μιας άλλης γιαγιάς.

Στο συγκρότημα διαμερισμάτων - η λέξη πολυκατοικία δεν πολυ-ταιριάζει, αφού η συνήθης εικόνα που δηλώνει, αυτή του κτιρίου με τους πολλαπλούς ορόφους ΚΑΙ τα μπαλκόνια, δεεεν... 'apply' στην προκειμένη περίπτωση - όπου διαμένω αυτό το τέρμινο, οι περισσότεροι από τους γείτονες είναι άτομα νεαρά. Ωστόσο, στο διαμέρισμα που βρίσκεται ακριβώς κάτω από αυτό που νοικιάζω, μετά από κανά δίμηνο αφ'ότου μετακόμισα, έμαθα ότι κατοικεί μία κυρία προχωρημένης ηλικίας.

Έτυχε κανά δυο φορές να συναντήσω την κυρία αυτή στη γειτονιά, πάντοτε κουβαλώντας σακούλες στα χέρια της με τα καθημερινά ψώνια. Η μετακίνησή της ήταν βασανιστικά αργή και γινόταν χάρη σ'ένα μεταλλικό πι (το στήριγμα περπατήματος που δεσμεύει και τα δύο χέρια). Παρ'όλη τη δύσκολη κατάστασή της, δεν είδα ποτέ κάποιον άνθρωπο να βρίσκεται δίπλα της. Επειδή ακριβώς δε διέθετε την πολυτέλεια της ελεύθερης κίνησης, σπάνια έβγαινε από το σπίτι της και φυσικά δεν απαντούσε στα χτυπήματα της εξώπορτας, όσο κι αν επιμέναμε με τη συγκάτοικό μου στις αρχές, όταν είχαμε πάρει σβάρνα τα διαμερίσματα για να μοιράσουμε προφορικές προσκλήσεις.

Το κτίριο που φιλοξενεί το διαμέρισμα όπου κατοικώ είναι αρκετά παλιό, διατηρητέο θα έλεγα (Ε ποτέ! Στο Εδιμβούργο; Η πόλη με τα χίλια διατηρητέα, απ'έξω αρχαία, από μέσα παν-ωραίαίαία...). Το εσωτερικό του διαμερίσματός μου είναι ανακαινισμένο (για καλή μου τύχη), το κοινόχρηστο εσωτερικό του κτιρίου (ήτοι σκάλα) είναι καταγώγιο σκέτο. Συνεπώς αποτελεί φυσικότατη κίνηση, κάποιος ν'αφήσει στη σκάλα τις μαύρες σακούλες σκουπιδιών του αδέσποτες, με τα ζουμιά να τρέχουν σα γάργαρο νεράκι ή ν'αφήσει το γάργαρο νεράκι του μη αδέσποτου σκύλου του να δημιουργήσει μία τεχνητή λιμνούλα τύπου Μαραθώνα, η οποία μετά από κανά διήμερο όντως εξατμίζεται.

Αν και βρώμικος, ο χώρος της σκάλας δεν είχε ποτέ έντονες δυσάρεστες οσμές. Στις αρχές Ιουλίου όμως, μία περίεργη μυρωδιά έκανε την εμφάνισή της. Με το πέρασμα των ημερών αντί να υποχωρεί, αυτή η αποκρουστική μυρωδιά γινόταν όλο και πιο έντονη. Σε σκουπιδότοπο έχω βρεθεί - η μυρωδιά δεν προερχόταν από σκουπίδια. Σε δημόσιες τουαλέτες έχω βρεθεί (ροκγουέιβ ολέι) - η μυρωδιά δεν οφειλόταν σε οργανικά απόβλητα. Σε ανοιχτό τάφο κοντά, να πω την αλήθεια, δεν έχω σταθεί. Η αστυνομία που παραβίασε την πόρτα του διαμερίσματος της κυρίας Inglish, είπε ότι πιθανότατα απεβίωσε
το Μάιο. Μία ματιά στα παράθυρα του κάτω ορόφου μπορούσε να δει τα πετούμενα που είχαν σύναξη, κάποια από τα οποία ανέβαιναν και στον επάνω όροφο (κι εγώ αναρωτιώμουν "Γιατί τόσες μύγες ξαφνικά; Μα καλοκαίρι έχουμε.", καλά...).

Πόσοι άνθρωποι σε μεγάλη ηλικία μένουν μόνοι τους. Θυμάμαι μία εκπομπή που είχα παρακολουθήσει κάποτε. Μία γιατρός είχε μεταμφιεστεί σε γιαγιούλα και είχε ριχτεί στα πεζοδρόμια πολυάσχολων δρόμων, ώστε να μελετήσει τη συμπεριφορά που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι. Το τι σκούντημα και βρίσιμο δέχτηκε... Είμαι 30 ετών. Βιάζομαι να φτάσω στο γραφείο, όπου με περιμένει κατεπείγον ραντεβού. Είμαι 13 ετών. Μόλις σχόλασα και πάω να τα κοπανήσω στου κολλητού μου, που έχει ελεύθερο το σπίτι. Έχει δουλειές ο κόσμος, δεν αντιλέγω. Αλλά ένα "Χαίρετε", ένα κράτημα της πόρτας στην τράπεζα για δυο δευτερόλεπτα παραπάνω, ένα τηλεφώνημα στο χωριό, δε νομίζω ότι βλάπτουν την υγεία μας· την αδιαφορία και την
αναισθησία μας ίσως.

Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2006

Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2006

Evelyn McHale

Πριν μερικά χρόνια - προς μεγάλη πρωτοτυπία - έψαχνα στο διαδίκτυο κάτι, που πλέον δε θυμάμαι τι ήταν και έχει μηδενική σημασία για το θέμα. Μία ροπή την έχω, να ξεκινώ π.χ. το διάβασμα ενός επιστημονικού άρθρου περί 'γνωστικών' συστημάτων και να καταλήγω να μαθαίνω το σκηνικό της πρώτης συνάντησης του Dali με τον αγαπημένο του ροκ σταρ Alice Cooper. Και η όλη πορεία από τον πρώτο στον τελευταίο σταθμό να έχει ακολουθηθεί με αλυσιδωτό τρόπο. Στο ίδιο μοτίβο και τότε, κάπου στο δρόμο της αναζήτησης χάνομαι και πέφτω επάνω στην ακόλουθη φωτογραφία.Προσωπικά έχω αρκετά κουσούρια, ένα από τα οποία είναι: αδυνατώ ν'αντιληφθώ τί απεικονίζει μία εικόνα με την πρώτη, τη δεύτερη, ... την πολλοστή ματιά. Αυτό δε συμβαίνει με όλες τις εικόνες (είτε φωτογραφίες, είτε πίνακες, είτε σκίτσα). Ακόμη δεν έχω εξακριβώσει ποια είναι τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει μία εικόνα, ώστε να μη μπορώ ν'αναγνωρίσω (μα με καμία κυβέρνηση) τί δειχνει. Εκτός κι αν μου περιγράψει κάποιος αυτό που βλέπω με τα μάτια, αλλά αρνούμαι να δω με τον εγκέφαλο. Τότε ναι, τη βρίσκω τη σύνδεση μεταξύ εικόνας και περιεχομένου. Επίσης, δε γνωρίζω αν πρόκειται για κάποιο είδος υπανάπτυκτης νευρο-τρέχα-γύρευε περιοχής του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για το εν λόγω φαινόμενο ή απλώς έχω σκουριασμένη οπτική αντίληψη.

Έτσι λοιπόν, όταν αντίκρυσα την παραπάνω εικόνα, διέκρινα ένα μοντέλο ξαπλωμένο επάνω σ'ένα αντικείμενο. Τώρα τι στην ευχή είναι αυτό το αντικείμενο δεν υπήρχε περίπτωση να καταλάβω, μέχρι που διάβασα το ιστορικό που ξετυλίγεται πίσω από τη φωτογραφία. Και διαβάζοντας το ιστορικό, η φωτογραφία, αν και τραγική, καρφώθηκε στο μνημονικό μου ως μία από τις ωραιότερες που έχω δει. Κοιτώντας δεξιά-αριστερά στο διαδίκτυο, υπάρχουν και άλλοι που έχουν αποθηκεύσει σε πρώτο τραπέζι πίστα την ασπρόμαυρη εικόνα με τα γήινα χρώματα.

Η παραπάνω φωτογραφία, λοιπόν, έλαβε τη διάκριση 'Εικόνα της Εβδομάδος' στο τεύχος του περιοδικού Life που κυκλοφόρησε στις 12 Μαΐου 1947. Η αποτύπωση της εικόνας στο φωτογραφικό φιλμ έγινε την Πρωτομαγιά του 1947 από ένα φοιτητή Φωτογραφίας,
τον Robert Wiles, ο οποίος άκουσε έναν εκρηκτικό θόρυβο. Ποια είναι η Evelyn McHale; Το "μοντέλο" της φωτογραφίας, μία 23χρονη απελπισμένη κοπέλα που έπεσε από το τότε ψηλότερο κτίριο του κόσμου, το Empire State Building. Όσο για το αντικείμενο όπου απαθανατίστηκε ν'αναπαύεται, ήταν μία λιμουζίνα που ανήκε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Στο σημείωμα που άφησε πίσω της, κάνει λόγο για τον αρραβωνιαστικό της και την υπέρμετρη αναξιότητά της, που υποθέτω ότι συνέβαλε στην τέλεση της τελευταίας της πράξης.

Το παρακάτω απόσπασμα είναι το κείμενο που συνόδευε την 'Εικόνα της Εβδομάδος' στο περιοδικό Life, όπου δημοσιεύτηκε:

"On May Day, just after leaving her fianc
é, 23-year-old Evelyn McHale wrote a note. 'He is much better off without me ... I wouldn't make a good wife for anybody,' she wrote. Then she crossed it out. She went to the observation platform of the Empire State Building. Through the mist she gazed at the street, 86 floors below. Then she jumped. In her desperate determination she leaped clear of the setbacks and hit a United Nations limousine parked at the curb. Across the street photography student Robert Wiles heard an explosive crash. Just four minutes after Evelyn McHale's death Wiles got his picture of death's violence and composure."