Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009

Quechua


Προβάρει την παρουσίασή της. Ανησυχεί γιατί δεν είναι σίγουρη
ποια πρόθεση ταιριάζει καλύτερα. Μπορεί να μιλάει άνετα γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά, αλλά με τ'αγγλικά νιώθει αμήχανα.

"Ποια είναι η μητρική σου γλώσσα;" τη ρωτάω.
"Βασικά είμαι δίγλωσση, μιλάω γαλλικά και κετσούα." μου απαντά. (κε τι;)

Ο πατέρας της είναι Γάλλος και η μητέρα της Περουβιανή. Η ίδια μεγάλωσε στο Περού, με μία παραμάνα που μιλούσε την τοπική ινδιάνικη γλώσσα κετσούα (quechua).

Εγώ κοιτάζει σα χάνος, εγώ δεν καταλαβαίνει. Πρώτη φορά ακούω την ονομασία και αδυνατώ να επεξεργαστώ την πληροφορία, αφού συμβολικά δε μου λέει τίποτα. Δεν ξέρω πως ηχεί, δεν έχω δει ανθρώπους να τη μιλάνε, δεν έχω ακούσει για έργα ορόσημα σε αυτή τη γλώσσα, δεν έχει υπάρξει για μένα.

Τη ρωτώ εάν χρησιμοποιούν το λατινικό αλφάβητο.
"Όταν έφτασαν οι Ισπανοί στην περιοχή διέδωσαν τα ισπανικά και μοιραία προσπάθησαν να αποδώσουν τη γλώσσα κετσούα
γραπτά με το δικό τους τρόπο. Αλλά η γλώσσα κετσούα δεν έχει γραπτό λόγο. Επιβιώνει περνώντας από στόμα σε στόμα." (τι είπε τώρα; με δουλεύει; προφορικά μόνο; πώς διατηρήθηκε η γλώσσα χωρίς γραπτά; πώς επικοινωνούν οι άνθρωποι χωρίς χαρτί και μολύβι, χωρίς πινακίδα κι εφημερίδα, χωρίς βιβλίο και ποστ-ιτ; λεξικό δεν έχει; δεν έχει ΛΕΞΙΚΟ;)

"Μου αρέσει πολύ σα γλώσσα, γιατί χρησιμοποιεί ιδέες. Σαν τα κινέζικα ιδεογράμματα, είναι μεταφορική." (μμμ... ααααα... εμ χμ... η knowledge-base μου μπερδεύτηκε κάπως, αλλά νομίζω πως το 'πιασα το νόημα, από τις πολύ άκρες... τέεερμα άκρες όμως)

Σημειώνω το όνομα για να το ψάξω αργότερα και τη ρωτώ πώς γράφεται.
"Όχι έτσι." μου λέει. (το ξεκίνησα σαν ketch-απ, καθ'ότι άσχετη με οτιδήποτε ισπανόφωνο)

Σύμφωνα με τη wikipedia, η κετσούα μιλιέται από περίπου δέκα εκατομμύρια ανθρώπους! Τα τρία και κάτι βρίσκονται στο Περού, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος μοιράζεται σε διάφορες περιοχές της δυτικής λατινικής Αμερικής.
Έχει καμιά σαρανταριά διαλέκτους και χωρίζεται σε τέσσερα παρακλάδια. Το καλύτερο είναι πως μέχρι κι εγώ, χωρίς να το γνωρίζω, ξέρω τουλάχιστον τρεις κετσούα λέξεις :)!
κόκα
λάμα
πούμα

Το επιβεβαιώνει μέχρι και το λεξικό (Oxford American Dictionaries – αυτό που έρχεται πακέτο με το OS X):

coca... ORIGIN late 16th cent.: from Spanish, from Aymara kuka or Quechua koka.
llama... ORIGIN early 17th cent.: from Spanish, probably from Quechua.
puma... ORIGIN late 18th cent.: via Spanish from Quechua.

Εξεπλάγην τα μάλα, ή αλλιώς σε νορμάλ νεοελληνικά, κουφάθηκα.